АГААРЫН БОХИРДОЛД МАСК ҮНЭХЭЭР ҮР ДҮНТЭЙ ЮҮ?

Бүхэл бүтэн нэг сая гаруй хүн Улаанбаатарт өглөө бүр аймшигтай утаан дунд сэрж байна. Энэ байдал сая хүнийг шинжлэх ухааны ярвигтай асуултын мэргэжилтэн болгож байна. Энэ асуулт бол: Утааны маск үнэхээр үр дүнтэй юү?

Миний хувьд Хятад даяар олон зуун хүнд агаарын бохирдлоос өөрийгөө хэрхэн хамгаалах талаар яриа хийж, лекц, илтгэл тавьсан. Ярилцлага, лекцийн үеэр олон хашир хүмүүстэй таарсан. Одоо тэдгээр хүмүүсийн эргэлзээг тайлъя. Учир нь азаар, мундаг чадварлаг, хашир (дээрээс нь нэмээд үүнд өөрийгөө зориулсан) эрдэмтэд үүнийг судалж үзэн туршилтаар баталж энэ асуултанд хариулт олсон юм.

1. “НАРИЙН ШИРХЭГТЭЙ ТООСОНЦРЫГ ШҮҮНЭ ГЭЖ БАЙХГҮЙ”

Эргэлзээ:

Хамгийн аюултай тоосонцрууд хамгийн жижиг нь байдаг. Гэтэл маскнууд их нимгэн. Тийм нимгэн маск тийм жижиг ширхэгтэй тоосонцрыг шүүнэ гэж байх уу?

Эрдэмтдийн хийсэн туршилт:

Эдинбүргийн их сургуулийн эрдэмтэд түгээмэл зарагддаг маскнууд дээр туршилт хийсэн байна. Тэд дизель хөдөлгүүр (машины утаа гаргаж авах гэж) ажиллуулж хоолойгоор утааг явуулж амсарт нь маскнууд байрлуулан хэмжилт хийж үзжээ.

Үүнд нэг чухал анзаарах зүйл нь: Тэдний хэрэглэсэн тоосонцор хэмжигч нь .007 микрометр хүртэл хэмжих чадалтай аж. Тэхээр мааш жижиг хэмжээтэй тоосонцрыг шүүж чаддаг гэсэн үг.

Эхлээд тэд энгийн нэг даавуун алчуурыг туршиж үзсэн байна. Заримдаа хүмүүс мотоцикл унахдаа утаанаас хамгаалж зүүдэг.

Тоосонцрыг 28%-тай л хааж чадсан байна.

Дараа нь хаа сайгүй байдаг хямдхан эмнэлгийн маскийг шалгаж үзсэн.

Гайхмаар сайн үр дүн. Хэдийгээр зай завсаргүй байх ёстой гэсэн шаардлагыг хангаагүй ч хүмүүсийг төсөөлж байснаас хамаагүй сайн хамгаалдаг байх нь.

Дараагийнх нь хэд хэдэн мотоцикл унахад зүүдэг маскнууд дээр хийж.

Ихэнх нь 80% орчим хамгаалсан байна. Дараа нь бас хэдэн хямд үнэтэй 3M маскнуудыг туршиж үзэв.

Бүгд 95%-иас дээш хамгаалсан байна. Нэлээн сайн хамгаалсан гэсэн үг.

 

ДҮГНЭЛТ:

Маскнууд маш жижиг хэмжээтэй тоосонцруудыг барьж чаддаг байна.

2. ЗА, МАСК ТООСОНЦРЫГ САЙН ХААДАГ ЮМ БАЙЖ. ТЭГВЭЛ АГААР ХАЖУУГААР НЬ ОРДОГ ГЭСЭН ҮГ ҮҮ?

Эргэлзээ:

Онолоор бол маск тоосонцрыг сайн шүүдэг юм байж гэж бодъё. Гэтэл дээрх туршилтыг бодит амьдрал дээр нүүрэндээ зүүж туршаагүй шүү дээ. Яг зүүхээр нүүрэнд сайн таарахгүй болохоор хажуугаар нь нөгөө бохир агаар амьсгална. Тийм болохоор ямар ч хэрэггүй.

Эрдэмтдийн хийсэн туршилт:

Хариулахад хүндхэн асуулт. Учир нь маскаа зүүж байхдаа туршилт хийж үзэх ёстой. Тэгэхийн тулд өндөр үнэтэй тестийн машин хэрэгтэй болно.

Азаар бид олон дахин гуйсны үр дүнд Бээжинд дэх 3M-ийн лабораторид туршилт хийхийг зөвшөөрүүлж чадсан юм.

Цэнхэр хоолой нь маскны гаднах агаарыг, цагаан нь маскны доторх агаарыг хэмжиж байгаа юм (илүү нарийн мэдээллийг эндээс харна уу).

СтартАйрийн үүсгэн байгуулагчдын нэг Анна Гуа болон Бээжинд суугаа доктор Ричард Сайнт Сир нар мөн маскнууд дээр туршилт хийсэн байна. Ингээд бид өөрсдийн датаг нэгтгэж үзэв. Дараах зурагт маск нүүрэнд хэр сайн таардгийг харуулав.

Тэгвэл нийт хүн амын түвшинд маск хэр үр дүнтэй вэ?

Нэг анхаарах зүйл гэвэл миний нүүрэнд таарсан маск өөр хүний нүүрэнд сайн таарахгүй байж болно. Гэхдээ ихэнх хүмүүст сайн маск таардаг гэсэн баримт байгаа юм. Нэг эрдэмтэн 22 Хятад хүн дээр 3M маскыг туршиж үзээд маскны таарах байдлын дундаж үзүүлэлт 99.5%-тай гэж баталсан нь доктор Ричард Сайнт Сир бид хоёрынхтой таарч байгаа юм.

Хамгийн гоё нь сайн хамгаалдаг маскнууд нь үнэтэй маскнууд биш аж.

Хийн бохирдол:

Маск үр дүнтэй. Гэхдээ эдгээр нь зөвхөн нарийн ширхэгтэй тоосонцор (жишээ нь PM2.5) дээр хийсэн туршилтын үр дүн юм.

Худалдаанд байгаа ихэнх маскнууд нь азотын давхар исэл (NO2), озон (O3) гэх мэт хийн бохирдлуудаас хамгаалахад зориулагдаагүй аж. Иймд маск бохирдлоос 100% хамгаалдаггүй байна.

3. Маск зүүхийн эрүүл мэндийн ашиг тусыг туршилтаар баталсан баримт байгаа юу?

Хэдийгээр энэ хариулахад хамгийн хэцүү асуулт байж болох ч ийм хоёр маш сайн судалгаа байгаа юм. Бээжинд санаандгүйгээр явж байсан масктай болон маскгүй хүмүүсээс зүрхний цохилт болон цусны даралтыг хэмжиж үзсэн байна (1, 2).

Хүмүүс маск зүүсэн байхдаа цусны даралт нь өндөр биш, зүрхний цохилт нь хэвийн сайн байсан байна.

ДҮГНЭЛТ:

Маск хамгийн жижиг тоосонцруудыг ч шүүж чаддаг бөгөөд маш сайн хамгаалдаг. Мөн эрүүл мэндийн ашиг тус нь их аж. Энэ бүхэн нийлээд маскны үр нөлөөний тухай эргэлзээг тайлахад хангалттай баримт болох биз.

УТААНААС ӨӨРИЙГӨӨ ХАМГААЛАХ НЬ

Та Бээжин, Дэли, УБ гэх мэт агаарын бохирдолтой хотуудад амьдардаг бол өөрийнхөө эрүүл мэндийг хэрхэн хамгаалдаг вэ?

Би анх 2007 онд Бээжинрүү нүүхдээ өөрийгөө тийм ч тэнэг байсан (агаарын бохирдол ихтэй газарт амьдрах шийдвэр гаргах) гэж бодохгүй байсан юм. Би тэр үед коллеж төгссөн байсан ба утааны талаар тодорхой мэдлэгтэй байсан юм. Гэхдээ би утаанаас яаж өөрийгөө хамгаалах талаар бараг юу ч мэддэггүй байсан юм.

Тэр үеэс хойш арав гаруй жилийн турш утааны маск үнэхээр хамгаалдаг эсэх, өөрөө агаар цэвэршүүлэгч зохион бүтээх, түүнийгээ өндөр үнэтэй импортын агаар цэвэршүүлэгчидтэй харьцуулан туршилт хийх гэх мэт судалгаануудыг хийв. Тэр хугацаанд агаарын бохирдлын хор уршгийн талаар их зүйлийг судалж утаанаас өөрийгөө хэрхэн хамгаалахыг сурсан юм. Дараагийн хэдэн минутанд та миний агаарын бохирдолтой хотод утааны хор хөнөөлд өртөхгүйгээр амьдрахад туслах 4 үнэт зөвлөмжөөр өөрийгөө зэвсэглэж авснаар цаашдаа өөрийн үнэт цаг заваа агаарын бохирдолд, утаанд биш амьдралынхаа бусад чухал зүйлст зарцуулах боломжтой болох юм.

  1. АГААРЫН БОХИРДЛЫН ЭРҮҮЛ МЭНДЭД ҮЗҮҮЛЭХ НӨЛӨӨ

Агаарын чанар муу байх нь зөвхөн эмзэг бүлгийн (хүүхэд, настай, өвчтэй) хүмүүс биш эрүүл саруул, залуу хүмүүсийн эрүүл мэндийг (илэрхий шинж тэмдэггүйгээр) ч маш хурдан муутгадаг байна.

Заримдаа агаарын чанарыг үзүүлэлтийг харахад бохирдлын тоосонцрын хэмжээ (PM2.5)-нээс хамаараад иймэрхүү (эмзэг бүлгийн хүмүүст аюултай гэх мэт) сануулгууд гарч ирдэг.

Тэгээд би бодохдоо: “Эмзэг бүлгийн хүмүүст л аюултай” гэж байна. Би ч эмзэг бүлэгт орохгүй. Залуу, эрүүл болохоор гайгүй биз. Дээрээс нь би Хятад, Энэтхэг гэх мэт агаарын бохирдолтой газар хэдхэн сар л байдаг болохоор гайгүй байх гэж тайвширдаг байв. Харин нэг өдөр ийм судалгаатай танилцав. Судлаачид хамгийн их бохирдолтой хотуудын нэг болох Шанхайд коллежид сурдаг, ямар нэгэн эрүүл мэндийн асуудалгүй 35 оюутанд жинхэнэ болон хуурамч агаар цэвэршүүлэгчийг өгч туршилт хийж тэдний цусны шинжилгээг авав.

48 цагийн дараа шинжилгээ хийж үзэхэд Шанхайн бохирдсон агаараар амьсгалж байсан оюутнуудын цусанд дайн болж байв. Агаарын бохирдол тэдний эрүүл мэндэд яаж нөлөөлсөн нь тодорхой ба бие махбодын хувьд нууц хурц үрэвсэлтэй, цусны даралт ихэссэн, судас нарийссан, цус бүлэгнэх шинж тэмдэг илэрсэн байв.

Харин нөгөө талд цэвэршүүлсэн агаараар амьсгалсан оюутнуудад дээрх асуудлууд хамаагүй бага байв. Тухайлбал: Тэдний цусан дахь үрэвсэл бага байсан байна.

 

Мөн судасны нарийсалт ч харьцангуй бага байж.

Судалгаанаас олж мэдсэн өөр нэг аймшигтай зүйл нь агаарын бохирдолд өртдөг гол эрхтэн нь уушги биш цус бөгөөд цусаар дамжин хүний биеэр тархах үрэвсэл аж. Үрэвсэл олон өвчний шалтгаан болдог. Эндээс харахад агаар цэвэршүүлэгч хэрэглэх нь хүний биед нөлөөлдөг агаарын бохирдлын хор хөнөөлийг бууруулдаг нь тодорхой аж.

 

Энэ нь миний олж нээсэн чухал зүйлс (факт)-тэй таарч байсан юм. Агаарын бохирдын нас баралтад хүргэдэг гол шалтгаан нь бидний боддог(ушгины өвчлөл)-оос шал өөр шалгаан байж. ДЭМБ-ийн тооцоолж гаргасан агаарын бохирлын хор уршгаас үүдэлтэй нас баралтын хэмжээг харахад уушигны хорт хавдар дөнгөж 14% -ийг эзэлсэн байна. Бусад уушгитай холбоотой өвчин болох бронхит мөн14%-ийг эзэлж. Тэгвэл үлдсэн 72% буюу агаарын бохирдлоос үүдэлтэй нас баралтын шалтгааны ихэнх хувийг юу эзэлж байна вэ? Энэ бол даралт харвах болон зүрхний шигдээс аж. Энэ нь агаарын бохирдлын тоосонцор хүний биеийн цусны болон зүрхний үйл ажиллагааг доголдуулдагтай холбоотой юм.

Байзаарай. Гэхдээ мэдээллийн хэрэгслүүд ихэнхдээ бохирдлын хэмжээ хамгийн ихтэй байгаа үеийг буюу битүү утаатай, бараг дэлхий сөнөх гэж байгаа юм шиг тийм өдрийг мэдээлдэг шүү дээ. Гэтэл тийм өдрүүд цөөхөн юмуу эсвэл хамгийн их бохирдолтой Бээжин, Шанхай, Дэли, Мумбай гэх мэт хотуудыг дурьддаг. Ихэнх өдрүүдэд ерөнхийдөө тийм ч аймаар байдаггүй, тийм үү?

Мөн сүүлийн жилүүдэд утаатай хотуудын агаарын чанар (жишээ нь Бээжин) сайжирсан. Энэ бүгд үнэн. Гэвч миний хувьд судлах тусам агаарын бохирдлын тоосонцрын PM2.5-ийн хувьд ямар ч аюулгүй хэмжээ гэж байхгүй гэдгийг өөртөө баталсаар байна. Жишээлбэл: Эрдэмтэд жил бүр PM2.5 тоосонцрын өөр өөр хэмжээнд хичнээн хүн агаарын бохирдлоос болж нас бардагийг тооцоолохын тулд статистик ашигладаг.

(Дээрх зурагт ямар ямар өвчний улмаас жил бүрийн100,000 хүн тутам дахь нас баралтын тоо болон агаарын бохирдлоос үүдэлтэй нас баралтын тоог м3 агаар дахь PM2.5 тоосонцрын хэмжээтэй харьцуулсан)

Хар зураас нь жил бүр дэлхий даяар агаарын бохирдлоос үүдэлтэй нас баралтын тоог харуулж байгаа юм. 25 хан микрограмм байхад л нас барагсдын тоо харьцангүй өндөр байгаа юм. Доорх зурагт Бээжингийн хамгийн өндөр үзүүлэлттэй жил болох 2017 оны график харагдаж байна.

Ингээд харахаар хэдийгээр бидний биед одоохондоо мэдэгдэхүйц шинж тэмдэг илэрдэггүй ч гэсэн, хэдийгээр бид залуу, эрүү саруул байгаа ч гэсэн, мөн хэдийгээр зарим өдрүүдэд утаа гайгүй байдаг ч гэсэн агаарын бохирдлын хор хөнөөлийг анхаарахгүй байхын аргагүй юм. Хэрвээ та УБ эсвэл Хятдын, Энэтхэгийн аль нэг хотод амьдардаг бол та олон өвчний эх үүсвэр болж маш олон хүнийг үхэлд хүргэж буй хорт утаагаар амьсгалж байгаа гэсэн үг ба та өөрийн эрүүл мэндийг хамгаалах зайлшгүй шаардлагатай юм. Утаанаас хэрхэн өөрийгөө хамгаалах вэ?

 

2. ШИЙДЭЛ #1 ОРОН БАЙРАН ДОТОРХ АГААРЫГ ЦЭВЭРШҮҮЛЭХ

Тасалгааны доторх бохирдсон агаарыг цэвэршүүлэх их амархан. Агаар цэвэршүүлэгч гэдэг нь сэнс шүүлтүүр хоёр гэсэн үг. Худалдаанд байгаа үнэтэй бүтээгдэхүүнүүдийг март. Харин оронд нь өөрөө агаар цэвэршүүлэгч хийж болно эсвэл хямд үнэтэй агаар цэвэршүүлэгч худалдаж авч болно. Намайг анх агаар цэвэршүүлэгч хайж байхдаа олон хүмүүс 500$-ийн Blue Air, 2000$-ийн IQ Air гэх мэт үнэтэй брэндүүдийг худалдан авч байв. Агаар цэвэршүүлэгч заавал тийм үнэтэй байх ёстой юу? Би тэдний тусгай технологи эсвэл HEPA шүүгч нь хэр үнэн эсэхийг мэдмээр байв.

 

Агаар цэвэршүүлэгчийн HEPA шүүгчийн гол материал юу болохыг олж мэдсэн юм. Доорх зурагт харуулав.

Сэнс ч гэсэн үнэтэй биш байсан учраас би өөрийн гараар агаар цэвэршүүлэгч зохион бүтээгээд туршиж үзэв.

Үр дүн нь тодорхой буюу агаар цэвэршүүлэгч хортой агаарыг шүүж чадаж байв.

Миний бүтээсэн DIY цэвэршүүлэгч манай унтлагын өрөөний агаарын чанарыг сайжруулж бохирдлын тоосонцрыг 86%-иар буурулж байв. Түүгээр ч зогсохгүй маш жижиг 2.5 микроноос ч бага хэмжээтэй тоосонцрыг ч соруулж чаддагийг туршилтаар батлав. Иймд та өндөр үнэтэй цэвэршүүлэгч худалдаж авах мөнгөнийхөө өчүүхэн бага хэсгээр өөрөө агаар цэвэршүүлэгчээ хийчих боломжтой.

Миний өөрийн туршилт болон өөр бусад туршилтуудаас харахад агаар цэвэршүүлэгчүүдийн хувьд үнэ болон чанарын хооронд үнэндээ ямар ч ялгаа байхгүй байна. Өөрөөр хэлбэл хямд үнэтэй агаар цэвэршүүлэгч 1000$ үнэтэй агаар цэвэршүүлэгчтэй яг адилхан үйлчилж байна.

Тэхээр миний гарааны бизнес SmartAir компани агаар цэвэршүүлэгч зохион бүтээсэн ба та ямар гэдгийг нь гадарлаж байгаа байх. Энэ бол нөгөө сэнс, шүүлтүүр хоёр юм. Эдгээр DIY агаар цэвэршүүлэгчид 35$-оор Хятад, Энэтхэг, Филиппинд, (УБ-т 110,000₮ -өөр), мөн илүү хүчтэй Blast Mini’s 200$, (УБ-т Blast Mini’s 975000₮-өөр) зарагддаг. Цэвэр агаарыг амархан, хямд аргаар бий болгож болох нь.

Таны өөрийгөө хамгаалахын тулд хийж болох зүйлс: Өөрийн гараар агаар цэвэршүүлэгч хийх, хямд үнэтэй болон боломжийн үнэтэй агаар цэвэршүүлэгчүүдийг эсвэл туршилтаар батлагдсан өөр төрлийн цэвэршүүлэгчүүдийг худалдаж авах.

3. ШИЙДЭЛ #2 ГАДУУР ЯВЖ БАЙХДАА УТААНААС ӨӨРИЙГӨӨ ХАМГААЛАХ

Би утааны маск үнэхээр хамгаалдаг эсэх дээр эргэлздэг олон хүмүүстэй таарсан. Маск их нимгэн, тийм жижиг ширхэгтэй тоосонцрыг хамгаалах боломжгүй эсвэл хэдий тоосонцроос хамгаалдаг ч гэсэн яг таарсан маск зүүхгүй бол ямар ч хэрэггүй гэх мэт. Мэдээллийн сайтууд хүртэл энэ ойлголтыг дурьдсан байдаг.

Би утааны маскны талаар судлахаасаа өмнө бүх маскнууд л ер нь дажгүй хамгаалчихдаг байх гэж боддог байлаа. Гэтэл миний бодсоноос ч илүү сайн хамгаалдаг, маш жижиг .007 микрон хэмжээтэй тоосоцроос ч хамгаалж чаддаг болох нь тодорхой болов. Өдөр тутамдаа маск зүүдэг хүмүүсийг шинэилгээ хийж үзэхэд тэд бие физиологийн хувьд хэвийн буюу цусны даралт өндөр биш, зүрхний цохилт хэвийн байв. Товчоор хэлэхэд маск үнэхээр үр дүнтэй аж.

Дээр дурьдагдсан агаар цэвэршүүлэгчийн адилаар хамгийн үр дүнтэй маскнууд нь хамгийн хямд үнэтэй маскнууд байв.

Би Бээжинд байхдаа 80$-ийн үнэтэй UK Respro mask авдаг байлаа. Харин одоо энэ үнэний 10%-иас ч бага мөнгөөр илүү сайн хамгаалдаг, зүүхэд эвтэйхэн 3M N99 маск авдаг болсон. Хамгийн үнэтэй нь хамгийн сайн гэсэн үг биш аж.

Таны өөрийгөө хамгаалахын тулд хийж болох зүйлс: Хямд үнэтэй, туршилтаар батлагдсан дээрх маскнуудаас сонгож хэрэглэх.

Ямар маск авбал дээр вэ? Би энд маскнуудад хийсэн туршилт болон зүүхэд эвтэйхэн гэх мэт хэрэглэхэд эвтэйхэн байдал зэргийг оруулж өгсөн.

4. ШИЙДЭЛ #3 АМЬСГАЛЖ БУЙ АГААР (БОХИРДОЛ)-АА ХЭМЖИХ

Агаарын бохирдлын маш нарийн статистик мэдээллийг авахыг хүсвэл агаарын чанарыг хэмжигч төхөөрөмж худалдаж авч өөрийн ямар агаараар амьсгалж байгааг шалгаж болно. Мөн агаар цэвэршүүлэгч тань хэр үр дүнтэй эсэхийг ч шалгаж болно. Тэгвэл агаарын чанарыг шалгах төхөөрөмжүүд хэр үнэн хэмждэг юм бол? Smart Air Laser Egg, the Air Visual Pro, Dylos (зүүн гар талаас) хэмээх гурван хэмжигч төхөөрөмжийг туршиж үзсэн юм.

 

Бид энэ хэмжилтийг манай оффист ойрхон байдаг Бээжин дэх АНУ-ын ЭСЯ хүртэлх зайд хийсэн.

Бид хэмжигч төхөөрөмжийг 6 өдрийн турш ажиллуулсан бөгөөд дараах зурагт манай оффисийн гаднах агаарын чанарын эхний туршилт (72 цаг)-ийн үр дүнг харуулав.

Дээрх гурван хэмжигч төхөөрөмж гурвуулаа агаарыг чанарыг ерөнхийдөө зөв хэмжиж байв. Дунджаар 5-9 микрограм зөрүүтэй хэмждэг.

(Зурагт 3 хэмжигчийг PM2.5-ийн албан ёсны дундаж тархалтын үзүүлэлтүүдтэй харьцуулав)

Таны өөрийгөө хамгаалахын тулд хийж болох зүйлс: Laser Egg юмуу арай үнэтэй Air Visual хэмжигчийг худалдаж аваад амьсгалж байгаа агаараа хэмжиж үзэх.

 

АГААРЫН БОХИРДЛЫН ТАЛААРХ БАРИМТ МЭДЭЭЛЛИЙГ БАГЦЛАХ НЬ:

ДҮГНЭЛТ:

Миний хувьд агаарын бохирдлоос өөрийгөө хамгаалах эдгээр жижигхэн боловч чухал зүйлсийг хийснээр цэвэр агаараар амьсгалж, Бээжин, Дэли гэх мэт агаарын бохирдолтой хотуудад амьдрахдаа эрүүл мэнддээ санаа зовохгүйгээр байж чаддаг юм. Цэвэр агаараар амьсгалах ийм амархан.

 

Агаарын бохирдлын тоосонцор PM2.5 болон PM10-ийн ялгаа

PM2.5 болон PM10 нь хоорондоо хэмжээгээрээ ялгаатай юм. PM (Particular matter) гэдэг нь particles буюу агаарт тогтож үлдсэн хатуу, шингэсэн эсвэл холимог төлөвтэй органик болон химийн гаралтай бодисууд юм. Эдгээр бодисууд хоорондоо нэгдээд агаарын бохирдуулагч тоосонцор болдог. Жишээ нь органик тоос (амьтны гаралтай, ургамлын, мөөгөнцрийн), агаарт дэгдсэн бактери, барилгын материалуудаас үүсдэг тоосонцор, мод, нүүрсний утааны тоосонцор гэх мэт. Хэсэг судлаачид Шанхайд эдгээр тоосонцрууд юунаас үүсэж байгааг судалсан байгааг доорх динкээс харж болно this study from researchers in Shanghai who analyzed what those particles are really made of).

За, одоо хэмжээний тухай яриандаа эргээд оръё. 10, 25 гэсэн тоонууд нь диаметрийн хэмжээг заадаг. PM 2.5 нь 2.5 микрометр, PM 10 нь 10 микрометрийн диаметртэй гэсэн үг юм. Микрон буюу микрометр нь их жижиг (метрийг сая хуваасны нэгтэй тэнцүү хэмжээс). Доорх зурагт микроныг хэр жижиг болохыг харуулахын тулд хүний үсний ширхэгтэй харьцуулав. Мөн PM 10, PM 2.5 тоосонцруудын хэмжээг харуулав.

 

 

Зургаас харахад PM 10 нь дотроо PM 2.5-ийг агуулдаг байна.

 

Тэгвэл юу PM биш вэ?

За, одоо юу PM-д хамаарагдахгүй вэ гэдгийг гаргаж ирэхэд амар боллоо. Үүнд хийн бохирдол болох озон (O3), азотын давхар исэл (NO2) хамаарахгүй юм.

PM2.5-ийн талаар илүү сонирхож буй хүмүүст зориулж доорх мэдээллийг оруулав:

  1. Улс орнууд PM2.5-ийг хэрхэн хэмждэгийг болон үүнийг хэмжихийн тулд PM2.5-аас илүү хэмжээтэй тоосонцрыг хэрхэн арилгадагийг эндээс here харж болно.
  2. 5 хүний биед хэрхэн нөлөөлдөгийг эндээс this answer узэж болно.
  3. Эндээс this answer Миний бие Бээжинд амьдардаг байрандаа PM2.5-ийг илрүүлсэн бөгөөд энгийн DIY агаар цэвэршүүлэгч яаж цэвэршүүлснийг харж болно.

Тасалгааны ургамал агаар цэвэршүүлдэг үү?

Тасалгааны ургамал агаарыг цэвэршүүлдэг гэх ам дамжин яригддаг ойлголтоос гадна тэдгээр ургамлууд нь тоосонцор болон хийн бохирдлыг устгахад мэдэгдэхүйц нөлөөтэй болохыг орон байранд хийсэн сүүлийн үеийн судалгааны тоо баримтаас харж болно. Агаар цэвэршүүлдэг тасалгааны цэцгүүд байдаг гэдэг нь яалт ч гүй өргөн тархсан ойлголт бөгөөд ер нь бол хамгийн олон давтамжтай хийгдсэн NASA-ийн ургамалд хийсэн судалгаа the NASA study on plants нь илүү шинжлэх ухааны үндэстэй, үнэн байх магадлал өндөртэй юм.

Зөвхөн энэ судалгаанд зориулагсан википедиагийн бүхэл бүтэн нийтлэлийг эндээс This entire Wikipedia entry үзэж болно.

 

Миний хувьд энэ судалгаатай бүхэлд нь танилцсан бөгөөд олж мэдсэн нэг зүйл маань гэвэл NASA-ийн энэ судалгаа нь тойруулаад олон хиймэл гэрэл тусгасан жижиг хэмжээтэй битүүмжилсэн хуванцар саванд хийгдсэн байна. Хэмжээний талаар ойлголт өгөхийн тулд ямархуу хэлбэртэй байршуулсны харуулан хажууд нь өөрийгөө зураасан хүнээр дүрсэлсэн үзүүлэв.

 

Айл бүрийн орон сууцны зай талбай, зохион байгуулалт өөр байх нь ойлгомжтой. NASA-ийн туршилтаас харахад энэ туршилт хийгдсэн газар нь сансрын хөлөгтэй нэлээн дөхөж очихоор байсан байна. Тиймээс энэ нь бидний орон сууцны орчноос ялгаатай болж таарах нь. Жишээ нь NASA энэ туршилтаа хийхдээ тухайн бүтүүмжлэгдсэн өрөөндөө химийн бодис шахаж зохиомол орчныг бүрдүүлсэн байна. Гэтэл бидний орон байрны нөхцөлд арай өөр бөгөөд формальдегид буюу формалин (өнгөгүй, хурц үнэртэй химийн бодис бөгөөд барилгын материал болон гэр ахуйн хэрэглээний зүйлс үйлвэрлэхэд хэрэглэгддэг) хэмээх химийн бодис тасралтгүй ялгарч байдаг байна.

Иймд гол асуудал нь тасалгааны ургамал агаарын бохирдлын эсрэг нөлөөтэй юү гэхээсээ илүү хэр их нөлөөтэй вэ гэдэгт байгаа бөгөөд NASA-ийн туршилт нь бензин болон дээр дурьдсан формальдегид буюу формалин гэх химийн бодисыг устгадаг боловч нэгдүгээрт яг жинхэнэ орон сууцны нөхцөлд хангалттай нөлөөлж чадах эсэх хоёрдугаарт орон гэр доторх шинэ тавилга, эсвэл бусад ахуйн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн, зарим нэг төрлийн хувцас гэх мэт зарим химийн бодис тасралтгүй ялгаруулж байдаг нөхцөлд хэр үр нөлөөтэйг судлаагүй аж.

Харин аз болоход зарим нэг туршилтууд яг жирийн өрөө тасалгаанд хийгдсэн байна.

Тасалгааны ургамал сайн агаар цэвэршүүлэгч мөн үү?

#1 Шатахууны (хийн) бохирдолд

Миний бие тасалгааны ургамлууд хийн бохирдолд хэрхэн нөлөөлдөг талаар зарим нэг итгэмээргүй судалгаануудыг харсан бөгөөд тэдгээрийн нэг жишээ нь энэхүү Tedtalks this TED speaker –д дурьдсанаар бол битүүмжлэглсэгдсэн шилэн хоргонд хэдэн тасалгааны ургамалтай байж гэмээнэ бид яг тэрхүү ургамлын цэвэршүүлсэн агаараар амьсгалж чадах аж.

Мөн Хятадад хэсэг залуучууд түргэн ууршдаг органик нэгдэл (VOCs буюу хатуу биет болон шингэнээс ялгардаг хийн хэлбэрт органик нэгдэл бөгөөд будаг лак гэх мэт ахуйн хэрэглээний бүтээгдэхүүнд ашиглагддаг богино болон урт хугацаанд эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлж болзошгүй)-ийг устгаж чадах эсэхийг илүү бодит нөхцөлд туршилт хийсэн байна.

Туршилтын тасалгаа нь яг жинхэнэ орон байрны өрөө тасалгаа шиг биш бас л NASA-ийнх шиг битүүмжлэгдсэн байсан байна. Гэсэн ч туршилтын үр дүнд NASA-ийн туршилттай харьцуулахад гурван том дэвшилтэт үр дүн гарсан байна. Үүнд:

  1. Өрөөний хувьд түргэн ууршдаг органик нэгдэл тасралтгүй ялгарч байхаар (оффисийн ширээ) тохижуулсан.
  2. Туршилтын өрөө NASA-ийн ашигласан туршилтын хайрцаг (байрны нэг өрөө)-аас хамаагүй том.
  3. Өрөөнд ямар ч нэмэлт гэрэл ашиглаагүй буюу жирийн айлын гэр шиг.

Тэд хэд хэдэн удаа туршилт хийсэн бөгөөд сонгож авсан цэцгүүд нь Алое, Мөнхрөө, Мөлхөө цэцэг гэх мэт түргэн ууршдаг органик нэгдлийг устгадаг гэж үздэг цэцгүүдийг байрлуулсан байна.

Үр дүн нь юу байсан бэ гэвэл туршилтын хугацаанд түргэн ууршдаг органик нэгдлийн хэмжээ 17ppm(1ppm=0.998859mg) –ээс 24ppm болтлоо өссөн байна. Бүхэл бүтэн хороо цэцэгнүүд хүртэл жирийн оффисийн ширээнээс гарч байгаа бохирдлыг арилгахад хангалттай биш байсан байна.

 

Туршилтаас гарсан дүгнэлт: Энэхүү туршилтын үр дүнд эдгээр тасалгааны цэцгүүд нь түргэн ууршдаг органик нэгдэлд үзүүлэх нөлөө нь маш бага бөгөөд жирийн орон байранд яг агаар цэвэршүүлдэг гэдэг нь тодорхойгүй.

Сэрэмжлүүлэг:

  • Зарим тасалгааны ургамал түргэн ууршдаг органик нэгдлийг ялгаруулдаг учраас энэ тохиолдолд түргэн ууршдаг органик нэгдлийн хэмжээ нэмэгдэх магадлалтай.
  • Судалгаа хийсэн Хятдын багийнхан Формальдегид буюу Формалиныг хэмжихийг зорьсон боловч хэмжигч багажны хүчин чадлаас болж нарийн хэмжих боломжгүй. Тэд түргэн ууршдаг органик нэгдлийг (энэ нь жишээ нь үнэртэй усны найрлага, согтууруулах ундаа, зарим хиймийн бодос болох Формальдегид гэх мэт маш өргөн хүрээг хамрах юм) илрүүлсэн ба тэд яг ямар түргэн ууршдаг органик нэгдлийг илрүүлснээ тэд мэдэх боломжгүй юм. Энэ нь тасалгааны цэцэг ургамлууд бензин шатахуун гэх мэт хортой түргэн ууршдаг органик нэгдлийг бууруулдаг ба хоргүй түргэн ууршдаг органик нэгдлийг ихэсгэдэг байж болох юм.
  • Тэд буруу тасалгааны ургамал сонгосон байж болох уу? Нэлээн дориун нотолгоо болж болох the effect on VOCs depends a lot on the type of plant-д дурьдсанаас үзвэл эдгээр судлаачид олон нийтийн агаар цэвэршүүлдэг гэж үздэг ургамлуудыг сонгож авсан байна. Магадгүй өөр ургамлууд дээр туршилт хийсэн бол үр дүн нь өөр гарч болохыг үгүйсгэхгүй.

#2 PM буюу Агаарын бохирдлын тоосонцор

Ингэхээр тасалгааны ургамлууд түргэн ууршдаг органик нэгдлийг устгахад тийм ч сайн нөлөөтэй биш болж таарах нь. Тэгвэл агаарт байдаг маш жижиг тоосонцрууд жишээ нь агаарын бохирдлыг үүсгэдэг тоосонцор(PM)-т хэр нөлөөтэй юм бол?

 

Миний бие дээрхтэй төстэй бөөн цэцгүүдийг Smart Air компаний Бээжин дэх оффист байрлуулан туршилт хийсэн юм. Тоосонцрын хэмжээг дөрвөн хэмжилтийг тасалгааны цэцэгтэй, дөрвөн хэмжилтийг тасалгааны цэцэггүй хийж үзэв. Эндээс гарсан дүгнэлт:

Дараах харьцуулалтаар яг нэг тасалгаанд туршилт хийсэн ба тасалгааны ургамлын агаар цэвэршүүлэх нөлөө болон a DIY purifier –ийн ялгааг харж болно.

Дүгнэлт: Эдгээр ургамлууд нь тасалгааны доторх агаарын бохирдлын тоосонцорт нөлөөлдөггүй буюу агаарыг цэвэршүүлдэггүй байна.

Тэгэхээр тасалгааны ургамал ямар ч хэрэггүй гэсэн үг үү?

Мэдээж зарим хүмүүсийн хувьд тасалгааны ургамлын нөлөөг мэдэрсэн, амьдрал дээр баталсан гэж үзэх нь гарцаагүй. Жишээлбэл Португальд дараах  these researchers claim судлаачид нэг ангид есөн ширхэг савтай цэцгийг байрлуулан туршихад агаарын бохирдлын тоосонцрыг 30%, түргэн ууршдаг органик нэгдлийг 73%-иар бууруулсан байна.

 

Энэ туршилт миний ойлголтыг тэлж өгсөн юм. Уншсан, үзэж судалсан судалгаанууд, тоон үзүүлэлтүүд дээр суурилан миний хийж буй дүгнэлт бол амьдрал дээр (жирийн өрөө тасалгаанд) тасалгааны цэцэг ургамлууд нь агаарын бохирдлын тоосонцор болон түргэн ууршдаг органик нэгдлийг бүрэн устгадаг гэх ойлголтыг батлах хангалттай нотолгоо байхгүй байна. Мөн үүнтэй зэрэгцээд амьдрал дээр үүн шиг илүү олон туршилтыг хийх хэрэгтэй байх.

Битүүмжилсэн тасалгаанд байрлуулсан ургамлууд зарим хортой түргэн ууршдаг органик нэгдлийг устгадаг болохыг нотолсон судалгаа нь миний гэртээ цэцэг тарихыг үл таашаасан сэтгэлгээг өөрчилсөн юм. Ер нь бол тасалгааны ургамлын хор нөлөө гэж байхгүй бөгөөд шатахуунаас гарах агаарын бохирдлыг арилгах боломжтой юм. Мөн дээрээс нь тасалгааны цэцгүүд нь өрөөнд өнгө үзэмж нэмдэг шүү дээ.

Жич:

Тасалгааны ургамал тавих нь агаарыг цэвэршүүлэхэд хэр үр нөлөөтэй талаар мэдэхийг хүсвэл тасалгааны ургамлаар дүүрэн өрөөнд хэдэн сарын турш хийсэн хэмжилтийн тоон үзүүлэлтээс харж болохоор юм. Миний бие мөн яг тэр туршилтыг хийсэн бөгөөд эндээс үзэж болно  Here’s what I found.